کرسی علمی – ترویجی

عنوان کرسی : روش شناسی علوم اسلامی با تکیه بر دیدگاه علامه مصباح یزدی (ره)

با همکاری دبیرخانه همایش ملی علامه مصباح یزدی (ره) و دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم (دانشکده علوم قرآنی قم )

ارائه دهنده : دکتر علی مصباح یزدی

ناقد اول : دکتر مهدی داوری

ناقد دوم : دکتر حمید کمانکش

مدیر جلسه : دکتر صمد اسمی

زمان : شنبه 22 آبان ماه 1400 ساعت 10 صبح

چکیده

علوم برای شناخت واقعیات هستی نیازمند روش‌هایی مشخص مبتنی بر پایه‌های استوار منطقی و معرفت‌شناختی هستند . علوم انسانی ، در این میان ، وظیفة توصیف ، تبیین ، تفسیر ، و جهت‌دهی به افعال و انفعالات انسانی را برعهده دارند و دانشمندان این علوم متناسب با تحلیل خود از موضوع و اهداف آن‌ها ، روش‌هایی را برای مطالعه و تحقیق برگزیده‌اند . اختلاف نظرهای شدید میان اندیشمندان در این حوزه برخاسته از مبانی متفاوت آنها در معرفت‌شناسی ، هستی‌شناسی ، انسان‌شناسی ، و ارزش‌شناسی است . حضرت آیت الله مصباح - رضوان الله علیه- در تحقیقات بنیادین خود مبانی این علوم را موشکافی کرده ، و در گام بعد نتایج حاصل را در بررسی برخی مسائل علوم انسانی به‌کار گرفته‌اند و الگویی بدیع برای اسلامی‌سازی علوم انسانی فراروی محققان این حوزه قرار  داده‌اند . در این مجال کوتاه ، سعی کرده‌ایم لوازم مبانی ایشان را برای تعیین روش‌های معتبر در پژوهش‌های علوم انسانی تشریح کنیم . بر این اساس ، علوم انسانی ، چه در قلمرو توصیف ، تبیین ، و تفسیر پدیده‌های انسانی ، و چه در حوزة توصیه و جهت‌دهی به رفتارهای فردی و اجتماعی ، به تناسب موضوع و هدف هر تحقیق ، نیازمند روش‌های خاصی هستند که شامل روش‌های عقلی ، نقلی ، تفسیری ، تجربی ، و شهودی می‌شود . با تفکیک کلی میان موضوعات و اهداف علوم انسانی سعی شده است تا نمایی کلی از دسته‌بندی روش‌های لازم در هر مورد مستند به مبانی ایشان به دست داده شود .

کلیدواژگان : علوم انسانی اسلامی ، آیت الله محمدتقی مصباح ، روش‌شناسی ، علوم اجتماعی ، مبانی، فلسفه علوم انسانی ، روش‌ها ، موضوع علوم انسانی ، هدف علوم انسانی .