کرسی علمی – ترویجی

عنوان کرسی : دومین کرسی نقد کتاب تفسیر معاصرانه قرآن کریم

معاونت پژوهشی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم ( دانشکده علوم قرآنی قم )

ارائه دهنده : دکتر رحمان عشریه

ناقد اول : دکتر علی نصیری

ناقد دوم : دکتر محمد حسن زمانی

ناقد سوم : دکتر سید عبدالرسول حسینی زاده

مدیر جلسه : دکتر علیرضا کاوند

زمان : دوشنبه 10 خرداد 1400 ساعت 10 صبح

چکیده

یکی از مهم‏ترین وظایف مفسران این است که در هر زمان ، تفسیری از قرآن ارایه دهند که ضمن عدم انحراف از مسیر اصیل اسلامی ، یارای عرضه اقناعی به دنیای معاصر و تبلیغ مؤثر در جامعه جهانی را داشته باشد . در همین راستا و با همین هدف ، کتابی با عنوان «قرآن‏شناخت» در غرب به زبان انگلیسی برپایه گرایش عرفان و تقریب ادیان و مذاهب نگاشته شده است . ترجمه فارسی جلد نخست آن با عنوان «تفسیر معاصرانه قرآن‏کریم» نامبردار است . نظر به تازگی اثر و حساسیت موضوع ، مقاله حاضر جزو نخستین پژوهش‏هایی است که با روش توصیفی- تحلیلی متمرکز بر مطالعه متن‏محور تفسیر معاصرانه ، به روش‏شناسی و نقد آن پرداخته است . نتایج پژوهش حاضر حاکی از آن است که اثر یادشده ازروش تفسیری واحد و یکنواختی در سراسر متن بهره نبرده است ؛ ونیز استفاده بی‏ضابطه از روایات و در پاره‏ای از متن ، نادیده‏انگاری مبانی شیعه نیز مشاهده می شود . جستارحاضر ، ضمن رد بیشتر ادعاهای سرویراستار در مقدمه ، نقاط ضعفی را برای قرآن‏شناخت برشمرد ؛ از جمله : ثابت‏نبودن صلاحیت نگارندگان جهت اجتهاد در گزینش و نگارش تفسیر ، مشخص‏نبودن روش تفسیری ، عدم اعتنا به روایات اهل‏بیت و تسامح با پلورالیسم دینی ؛ همچنین عنوان «تفسیر معاصرانه» نیز به دلیل تسامح در تفسیرانگاری و فاصله متن با صفت معاصرانه ، عنوان مناسبی شناخته نشد .

کلید واژگان : روش‏شناسی تفسیر ، تفسیر معاصرانه ، قرآن‏شناخت ، پلورالیسم دینی ، سیدحسین نصر .